irtifa kaybi

Vatansızlığımız daha annemizden doğduğumuz gün başladı.
Tivitler @Nifir0k

Gol atıp taraftara koşarken ofsayt bayrağını gören futbolcu gibiyim. Mutluluğum saniyeler sürüyor.

Bugün okullar açılıyor

Bu sabah, ilk ve orta öğretim kurumlarına giden ve yaşları 5 ile 18 arasında değişen 16 milyon 400 öğrenci giyinip kuşanıp okula koşacak.

Yaklaşık 900 bin olduğu halde en az 120 bin kişiye daha ihtiyaç olduğu söylenen öğretmenler de ders başı yapacak.

Öğretmen sayısı gibi derslik sayısında da yetersizlikler olduğu için, her sınıfa 30’ar, 40’ar bazen 50’şer öğrenci dolacak.


Okulun bahçesinden girdiği anda başlayacak çocuklar için ders.

Aynı dersleri almış olan veliler, gurur ve heyecanla bırakacaklar çocuklarının ellerini.

Bu ders devlet dersidir.

Bu ders bahçede hizaya girmeyle başlayıp, devletin kutsallarına saygı duruşuyla devam edip, uygun adım doluşulan sınıflarda öğretmenler tarafından yıl sonuna kadar sürdürülecektir.

Dersler, ders kitapları, ders konuları, sıralar, masalar, sınıf tahtaları, duvarlar, resimler… hepsi bu devlet dersinin araçları olacaktır.

Bu ders 5 yaşında başlayıp 12-13 yıl süren ilk ve orta öğretimin farklı farklı adlarla anılan bütün derslerinde, arka planda çalışan zorunlu ve temel bir ders olacaktır.

Dersin adının bu anlamda bir anlamı ve önemi yoktur, bütün ders kitaplarının kapağını çevirdiğinizde, asıl hangi derste olduğunuz görülebilecektir.

Ankara’da devletin merkezinde, devlet büyükleri tarafından hazırlanan “müfredat”lar, çocuklarımızı talim ve terbiye etmek için ders kitabında, öğretmenin yıllık ve günlük planında, okulun her yerinde  kendini gösterecektir.

Bilgi ve bilgi elde etme yollarının, giderek okul sisteminin sorgulandığı günümüzde, okulu rasyonel ve vazgeçilmez kılmanın bir yolu olarak, sistem sürekli olarak yeni yeni sınavlar, yarışmalar, sınav sistemleri üretmek zorunda kalacak.

Öğretmenler, bir sonraki adımda girecekleri yarış için çocukları hazırlamaya çalışacaklar.

En iyi öğretmenler, ipi en önce göğüsleyen öğrencilerin öğretmenleri olacak.

Her biri farklı yetenek ve ilgi alanlarına sahip çocukların hepsi aynı dersleri görüp aynı şekilde ölçüleceklerdir.

Ceplerindeki cihazlarda yapacakları iki parmak hareketiyle ulaşacakları bilgiler için 40 kişilik sınıflara doluşup bir sonraki yarış için kendilerine çeşitli sırlar verecek olan öğretmenlerini bekleyecekler.

Son sözü devlet adına öğretmen söyleyecek, bilginin en doğrusu öğretmenin iki dudağının arasından çıkacaktır.

Okul, dersler, sınavlar, öğretmenler… ve devlet bir silindir gibi geçecek her yıl çocuklarımızın renkleri üzerinden, dönüp dönüp bir daha geçecek, ta ki hepsi tek renk olana kadar.

Okul hayatı hep bir sonraki yarış için yapılan hazırlıklardan ibaret olacak.

Fizik, matematik, tarih, coğrafya, din, felsefe hepsinde asıl anlatılan devlet dersi olacak.

Ders kitapları, sınıf ve okul kuralları, öğretmenler, disiplin hepsi devlet dersinin bir parçası olacak, çocuklar bu dersin sınavlarına girip çıkacaklar. 

Memleketin bazı bölgelerinde, binlerce çocuk, okulun ilk gününde hiç bilmedikleri bir dille karşılaşacaklar.

Parlak, kocaman gözlerini karşılarında durup başka bir dil konuşan yabancıyı anlamak için daha çok açacaklar, ama olmayacak, yine anlamayacaklar.

Binlerce Kürt çocuk, ana dillerinde eğitim almak gibi temel bir insan hakkından yoksun olarak başlayacaklar yine okula.

Devletin öğretmenini de, kitabını da, Türk gençliğine hitabını da anlayamayacaklar.

Bu çocuklar beş yılda başarabilirlerse, devletin dilini öğrenebilecekler sadece.

Vicdanı olan insanlar utanacak bundan, devletin vicdanı olmayacak.

Milli Eğitim Bakanlığı yaptığı yeniliklerle, eğitim-öğretim hayatımızı her yıl daha iyiye götürmek için çalışacak.

Çocuklarımız okul bahçelerini, okulları, sınıfları dolduracak, devletimizin verdiği bilgileri alıp, devletimizin yarışmalarında yarışacaklar.

Devletimize ve milletimize hayırlı birer evlat olacaklar.

Devlet dersinde ölen çocuklar da olacak kuşkusuz.

Sayılarını asla bilemesek de bu çocukları şairlere havale edeceğiz.

Onları dizlerine yatırıp şairler avutabilirler ancak…

Meçhul Öğrenci Anıtı

Buraya bakın, burada, bu kara mermerin altında

Bir teneffüs daha yaşasaydı

Tabiattan tahtaya kalkacak bir çocuk gömülüdür

Devlet dersinde öldürülmüştür

Devletin ve tabiatın ortak ve yanlış sorusu şuydu:

-Maveraünnehir nereye dökülür?

En arka sırada bir parmağın tek ve doğru karşılığı:

-Solgun bir halk çocukları ayaklanmasının kalbine!dir.

Bu ölümü de bastırmak için boynuna mekik oyalı mor

Bir yazma bağlayan eski eskici babası yazmıştır:

Yani ki onu oyuncakları olduğuna inandırmıştım

O günden böyle asker kaputu giyip gizli bir geyik

Yavrusunu emziren gece çamaşırcısı anası yazdırmıştır:

Ah ki oğlumun emeğini eline verdiler

Arkadaşları zakkumlarla örmüşlerdir şu şiiri:

Aldırma 128! İntiharın parasız yatılı küçük zabit okullarında

Her çocuğun kalbinde kendinden daha büyük bir çocuk vardır

Bütün sınıf sana çocuk bayramlarında zarfsız kuşlar gönderecek.

Ece AYHAN

Yılmaz Murat Bilican

Rum okullarını imam hatip yapan zihniyet, Kürtçe anadilde eğitim yapmak için açılan okulu da kapatır tabi. Demokrasinin bu türlüsünü burdan başka bir ülkede bulamazsınız.

Bir de açılım mevzusu var ki onun da daha ne bok olduğunu çözen olmadı zaten. 

Bianet

"Coğrafya kaderdir."

İbn-i Haldun

"Coğrafya kederdir."

Ortadoğu versiyonu

Bugünden itibaren yine milyonlarca Alevi zorunlu din dersine milyonlarca Kürt Türkçe dersine tabi tutulacak. Aleviler ailesinin inancına sapkınlık, Kürtler etnik kimliğine bölücü diyen adamların insafına bırakılacak.

diren-diren:

”Babam hala o kaldırımda yatıyor, bi el verinde kalksın.”  Delal Dink

diren-diren:

”Babam hala o kaldırımda yatıyor, bi el verinde kalksın.”
Delal Dink

(diren-diren gönderdi)

Ölmeye doğan çocuklar coğrafyası bura. En güzel ölünür burda ölümün her türlüsü bulunur ama yaşamın güzel bir yolu bulunmaz.

2010 yılı Eylül ayı…

Üniversitede üçüncü yılım. Ders yılının ilk haftası, Kürt Dili Araştırma, Geliştirme ve Eğitim Hareketi’nin (TZP Kurdî) çağrısıyla anadilde eğitime dikkat çekmek için boykot çağrısı yapılıyor. İlk üç gün ben de destekliyor, çağrıya uyuyorum. Dördüncü gün, bir derse kaydımda yaşadığım problemi halletmek için kampüse gittim. Sorunu hallettikten sonra, madem o kadar yol teptim, hazır gelmişken bir derse gireyim dedim. Ders programında perşembe günü öğleden sonra Türkçe 102 var gözüküyor.

Benim için problemli bir ders. Türkçe 101’i problemsiz tek seferde geçmeme rağmen bu ikincisini iki kez normal dönemde, bir kez de yaz okulunda alıp gene de geçemedim. Sorun dersin hocalarıyla politik tartışmalarımız. Gençlik heyecanıyla politik sivriliğim zirve yapıyor, dersin hocalarıyla münazaralarımız çoğu zaman münakaşa dönüşüp dersin önüne geçiyor. Dersi almadığım tek bir hoca kalıyor koca okulda en son. Arkadaşlarım, onun dersinden de geçemezsem sorunun bende olduğunun tasdikleneceğini söylüyorlar.

Ben de akıllandığımı düşünerek uslu uslu gidiyorum bu ilk derse.

Ses çıkarmayıp dikkat çekmemek için 60 kişilik sınıfta en arka köşeye oturuyorum. Daha önce arkadaşlarımın da söylediği gibi diğer hocalardan farklı bu seferki. Dersi değişik geçecek gibi…

“Arkadaşlar!” diyor, “Siz gerizelalı mısınız?” heyecanlı bir ses tonuyla. Sınıfta bir sessizlik… Neden sonra devam ediyor: “Minimum 14 yıldır bu dersi alıyorsunuz, bu zekanıza hakaret değil mi?”

Sınıftan homurdanmalar yükseliyor:

- Aynen hocam…

- Biz mühendisiz zaten, ne yapacaksak Türkçe’yi…

- Hepimiz bu okula derece yaparak geldik, Türkçe’miz zaten iyi…

- Şimdiye kadar öğrenmediysek bundan sonra nasıl öğrenelim?…

Hoca devam ediyor: “Ben de sizin gibi düşünüyorum”. Daha beş dakika önce başlayan ders o dakika ders bitiyor. Hoca yalnızca bir A4 kağıdının yarısına kısa bir özgeçmiş yazmamızı isteyip haftaya görüşmek üzere dersi bitiriyor.

Ertesi hafta, derse on dakika geç kalıyorum. Sınıfa girdiğimde, hocayı tahtada yüzlerce kelime, kalıp, cümle arasında kaybolmuş buluyorum. Anlamsız bakışlardan sonra ilk haftaki yerime oturuyorum. Hoca, yazmayı bitirdikten sonra, sınıfa dönüp konuşuyor:

“Bunlar, sizin yarım sayfaya yazdığınız özgeçmişlerinizden kaba bir bakışta çıkardığım hatalı kullanımlı kelimler ve kalıplar, Türkçesi çok basit olduğu halde yabancı dillerden tercih ettiğiniz kelimeler, anlatım bozukluklarınız. Hani siz bu dersi almanızın gereksiz olduğunu söylüyordunuz ya, bir daha düşünün bence…”

Masasına doğru yönelirken devam ediyor:

“Yalnız bir kağıt var. Sınıfta sadece o kağıtta hiç yanlış yok. Ancak arkadaşınız anadilinin Türkçe olmadığını yazmış. Öyle zannediyorum ki ne yapmak istediğimi anlayıp bunu bir fırsata çevirmiş ve iki sayfa yazmış. Sanırım anadili Kürtçe. Eğer isterse yazısı üzerine konuşabiliriz.”

Cümlesi daha bitmeden atlıyorum: “Konuşalım.” Huy çıkmıyor ya, gene tutamıyorum kendimi.

Ben öyle der demez, böyle bir tepkiyi beklemediği aşikar olan hoca, minibüste inmek istediği yeri söyleyen yolcunun şoföre seslendiği o giderek incelen ses tonuyla soruyor: “Gerçekten böyle mi düşünüyorsun, bu dersin sana zorla verildiğini? Sence öyle mi?”

Göreceli bir durum olmadığını, kişiden kişiye değişmeyecek sabit bir vakanın yaşandığını söylüyorum: Bu dersi vermezsem mezun olamıyorum. Mezun olmam için gerekmese bu dersi gönüllü alacak halim yok.

Son derece uzlaşmacı bir ses tonuyla konuşmaya başlıyor hoca:

“Bu ülkede öyle dönemler oldu ki devlet televizyonunda Türkçe kelimeler bile yasaklandı. Ezanın bile Türkçe okunduğu zamanlar oldu. Kürtçe konuştuğu için para ve hapis cezası alanlar oldu. Ancak şimdi durumlar farklı. Tüm bunlara rağmen, anadilde eğitimin doğru olacağını düşünmüyorum. Zaten dünyada pek sağlıklı örneği de yok.”

Sınıftan bir öğrenci araya giriyor:

“Birçok örneği var hocam, Hindistan’dan İsveç’e, Avustralya’dan Amerika’ya, Güney Afrika’dan Kanada’ya…”

Hoca geri adım atıyor: “Haklısın çok da yok denemez. Fakat bizde uygulanabilirliği sıkıntı.”

Bir başka öğrenci hışımla söz alıyor: “Burası Türkiye Cumhuriyeti, resmi dili Türkçe, tabii ki Türkçe eğitim olacak.”

Bu defa hoca öğrenciye cevap veriyor: “Dünyada 200 civarı devlet, 6 bin civarı da dil var. Senin dediğin gibi olsa devlet sayısı kadar dil veya dil sayısı kadar devlet olması gerekmez mi?”

Ben köşede sessizce izlerken, bir öğrenciler hocayı, bir hoca öğrencileri düzelterek konuyu oldukça politik bir yere getiriyorlar.

Arada hoca kendi hayatından bir anekdot aktarıyor:

“Üniversitede okurken dört yıl yurtta aynı odada, aynı oda arkadaşımla aynı ranzada kaldım. Hatay’lı bir Arap olan arkadaşım ilk üç yıl rüyasında Arapça sayıklıyordu. Son yılsa rüyasında Türkçe sayıklamaya başladı. Arkadaşım artık asimile olmuştu.”

En son dilin kültürün ve kimliğin önemli belirleyicilerinden olduğunda anlaşıyorlar. Derken gene bir öğrenci bana dönerek heyecanla söz alıyor:

“Her şey tamam, kafam da tek bir soru işareti var. bu arkadaş 60 kişilik sınıfta Kürtçe eğitim isteyen tek kişi, nasıl olacak?”

Gözler bana dönüyor.

“Gel” diyorum, “İlk uçakla Hakkari’ye gidelim. Tüm masrafın benden. Rastgele bir okulun rastgele bir sınıfına girelim. Bakalım kaç Kürt öğrenci var, kaç Türk?”

Niceliğe dayalı sayısalcı tepkisi o an bıçak gibi kesiliyor.

Anlaşmadığımız konusunda anlaşıp tartışmayı bitiriyoruz.

Sonraki derslerde görüyorum ki bu hocanın dersi değişik geçiyor. Edebiyat veya dil bilgisinin monoton konularından çok dil-kültür ilişkisi üzerine sohbet ediliyor, her hafta iki kişi en son okudukları kitabın sunumunu yapıyor vs.

Ben de her hafta elimde bir Kürtçe kitapla gidiyorum derse. Bu derslerden birinde önümde Rênas Jiyan’ın Janya kitabı varken hoca yanıma geliyor. “Sen de haftaya okuduğun kitabı tanıtsana” diyor. “Yapamam” deyince “Neden?” diye soruyor. Cevaplıyorum:

“Üzgünüm. Siz, anadili Türkçe olmayan birine, o istemediği halde Türkçe öğretmeyi kendinize yediriyor olabilirsiniz. Ben, anadili Kürtçe olmayan, Kürtçe bilmeyen, öğrenmek de istemeyen insanların karşısına geçip onlara Kürtçe bir kitap tanıtmayı kendime yediremiyorum.”

Sınıfın da duyduğu konuşmadan sonra yüzü düşen hoca konuyu değiştirip derse devam ediyor.

Dersin vizesinde, hoca dil ile kültür ilişkisini bir örnek ile açıklamamızı istiyor.

O zamana kadar derste dilin yaşanılan coğrafyayla ilişkisinden sıkça bahseden hoca, Eskimoların “kar” için, Arapların “kum” için yüzlerce kelimelerinin olduğunu söylemişti. Vizedeki soruya cevap olarak ben de o sıralar öğrenmek ve geliştirmek için elime geçen her kaynağa saldırdığım Kürtçeden cevap veriyorum. Kürtçede de örneğin kelebek için 30’dan fazla, biçilen ot için 20’den fazla, koyun için 20’den fazla kelime bulunuyor. Bunlar gibi örnekleri sıralıyorum.

İki hafta sonra vize sonuçları sınıfta bir kağıtta elden ele dolaşıyor. Ama sınıfta alışılmışın dışında bir homurdanma var. Kağıt en son, en arka köşede oturana yani bana geliyor. Notlara bakıyorum yukarıdan aşağı; 50, 65, 55, 60 diye gidiyor. Bir türlü kendi ismimi bulamıyorum. Derken en altta ismime denk geliyorum. Karşısında ise 95 yazıyor. Içimdeki komplo teorisyeni bunun gerçek olmadığına bir saniyeden az bir sürede beni ikna ediyor. Tabii gurur yapıp sormuyorum hocaya zira sınıfın önünde beni küçük düşürmek için bilhassa hazırladığı bir senaryo olduğunu düşünüyorum. Velhasıl dersten sonra kağıdı sıranın üzerinde bırakıp hiçbir şey demeden tuhaf bakışlar arasında sınıftan ayrılıyorum.

Bu arada belirtmem gerekir ki aynı yıl Haziran ayından beri İstanbul Kürt Enstitüsü’nde Kürtçe dersler alıyorum. O derse de o yıl okulumuzda yaz okuluna kalan 20 arkadaş beraber başlamıştık fakat aramızdan sadece sekizi ikinci kuru verip üçüncü kura geçmişti. Eylül ayından beri de o sekiz kişi üçüncü kura gidiyorduk İstanbul Kürt Enstitüsü’ne. Okulda güz döneminin bitmesiyle Enstitü’de üçüncü kurun bitmesi aynı tarihlere denk geliyor.

Türkçe dersinin finalinde, hocanın gene vizeyle paralel sorularına aynı şekilde vizeyle paralel cevaplar veriyorum. Ama eminim bırakacak beni, gene kalacağım bu dersten. Neyse, notların açıklanmasının son günü, son saat düşüyor sisteme Türkçe dersinin notları. Ben en fazla DD beklerken sistemde AA yazıyor, en yüksek not. O ana kadar okulda aldığım en yüksek not aynı zamanda. İnanmıyorum, “Mutlaka benim heveslenmem için yaptı, değiştirecek, bırakacak beni” diye düşünürken değişmiyor not.

Neyse, dönelim Enstitü’ye…

Üçüncü kura başlayan sekiz kişiden benimle beraber yalnızca üç kişi kuru tamamlıyor. Normalde üçüncü kurdan sonra başvuranların öğretmenliğe hazırlandığı bir kur daha veriyor Enstitü. Ancak o yıl yeterli başvuru olmadığı için o kur açılmıyor. Biz de, üçüncü kuru bitiren o üç Spartalı, hem bir dahaki güz dönemine kadar boş kalmamak, hem de kuru tamamlayamayan arkadaşları motive edip tekrar kuru almalarını sağlamak için yeniden üçüncü kura başlama kararı alıyoruz.

Türkçe notunun açıklanmasının iki-üç hafta sonrası, Enstitü’de tekrar başladığımız üçüncü kurun ilk ders günü. Bu defa boykot için değil ama bir sebepten o gün derse gitmiyorum. O gün derste olan bir arakadaşımdan ders saati bir SMS geliyor: “Seninki burada.”

Anlamıyorum. Dersten sonra görüşüyoruz arkadaşımla, bana AA notu veren Türkçe hocası Enstitü’de derse katılmış.

Anlatıyor arkadaşım:

“Ders arasında Mamoste Sami’yle (Tan) konuştular. Başından bir olay geçtiğini, bu yüzden Kürtçe’ye olan ilgisinin arttığını söyledi. Eskiden Kürtçe’nin bir Farsça lehçesi olduğunu düşünüyormuş. Bir de kendisinin Siirtli bir Arap olduğunu, okulda çekindiği için bunu kimseye söylemediğini söyledi.

Bir de şöyle birşey anlattı: “Üniversite dördüncü sınıftayjen, dört yıldır aynı yurt odasında kaldığı arkadaşı kendisine ilk üç yıl rüyasında Arapça sayıkladığını, ancak son yıl Türkçe sayıklamaya başladığını söylemiş.”

Meğer hocanın ilk ders sınıfta anlattığı hikayedeki asimile olan Arap kendisiymiş.

***

Velhasıl asimilasyon sadece dilden, dil yitiminden ibaret değil. Aynı zamanda müthiş boyutta bir zihin erozyonu. Yalnızca dili değil, insani olan ne varsa koparıp, varlığını gerçekten ve tümüyle tek dile, tek millete armağan ettiren vahşi bir canavar. Kendini o “tek” için ve onun içinde yok etmekle kalmayıp, o “tek” gibi olmayanlara karşı, o “tek” gibi davranmaya yol açan bir zehir. Öğüttüğü kişiyi de sistemin çarkı yapan korkunç bir makine.

***

Aradan zaman geçti, Enstitü’de öğretmenlik kurunu da tamamlayıp ders vermeye başladım. 2013 yılnın Eylül ayında Mamoste Sami’nin verdiği bir dersi izlemek için sınıfa girdim. Gene klasik en arka köşeye oturdum. Ön sıralardan söz alan birinin sesi hiç yabancı gelmiyordu. Ders arasında kim olduğunu öğrenmek için yanına gittiğimde gördüm ki o Türkçe hocası. Bu defa Kürtçe’yi araştırmaya değil, derse kaydolmuş, öğrenmeye gelmişti.

Cihat İLBAŞ

Têr bike vî dilê birçî
Keçê, ka maçekê!
Arjen Arî

En kral hayvan koala bence, günde 20 saat uyuyo. Bide bize bak haftasonu bile erken kalkıyoruz.

Iyi gecelemeler.

Iyi gecelemeler.

tıbitıra gelin.

Önümüz kış seyirci kalma “DERMAN” yaz 4384’e gönder.

5 TL tutarında bir yardımın olsun..